Krijg jij genoeg jodium binnen? Dít moet je erover weten
28 september 2026
Jodium is onmisbaar voor je lichaam, maar de laatste jaren daalt de hoeveelheid die we ervan via voeding binnenkrijgen. Hoe komt dat en hoe herken je een tekort?
Jodium is een spoorelement; een mineraal waar je lichaam maar een kleine hoeveelheid van nodig heeft. In het geval van jodium is de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid voor volwassenen 150 microgram. Niet veel, maar wel ontzettend belangrijk voor de aanmaak van schildklierhormonen. Deze hormonen zijn op hun beurt weer nodig voor een gezonde stofwisseling en je zenuwstelsel. Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, hebben iets meer nodig; zo’n 200 microgram. Jodium is namelijk ook nodig voor de groei van een kind en de aanleg van de hersenen.
In Nederland is de bodem niet rijk aan jodium, waardoor jodiumtekort lange tijd een groot probleem was onder de bevolking. Daarom besloot de overheid om bakkers vanaf 1942 te verplichten om broodzout te gebruiken. Dit is sterk gejodeerd zout; zo’n 70 tot 95 milligram jodide per kilo zout, waardoor de problemen met jodiumtekorten al snel verleden tijd werden. In 2009 veranderde de regelgeving en mocht er geen broodzout meer gebruikt worden. Daarvoor in de plaats kwam bakkerszout; keukenzout waar 50 tot 65 milligram jodide per kilo zout aan toegevoegd is. Een lager gehalte jodium, maar dit bakkerszout mag naast brood sindsdien ook voor andere producten gebruikt worden, zoals gebak en koekjes. Hoewel de verplichting verviel, wordt bakkers nog wel geadviseerd het te gebruiken. Veel biologische bakkers kiezen ervoor om geen bakkerszout toe te voegen, omdat ze geen onnatuurlijke toevoegingen willen gebruiken
Steeds minder jodium
Deze verandering in het beleid en het feit dat het eten van brood steeds meer uit de mode raakt, heeft ervoor gezorgd dat we minder jodium binnenkrijgen dan vóór 2009. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzoekt nog altijd om de paar jaar hoeveel jodium volwassenen in Nederland dagelijks binnenkrijgen. Uit hun onderzoeken blijkt dat de hoeveelheid jodium die we via voeding binnenkrijgen, sinds 2006 met ongeveer een derde is gedaald. In 2006/2007 kregen mannen tussen 31 en 50 jaar 301 microgram jodium per dag binnen, in 2020/2021 was dat nog 205. Bij vrouwen in die leeftijdsgroep daalde het van 234 naar 153 microgram. Ook blijkt dat mannen over het algemeen nog wel voldoende jodium binnenkrijgen. Bij vrouwen tussen 18 en 40 jaar ligt de inname net onder de aanbevolen hoeveelheid. Zorgwekkend vinden veel experts, want dit is de groep die kinderen kan krijgen en dan juist extra jodium nodig heeft. Het RIVM geeft dan ook aan dat deze cijfers niet verder moeten dalen.
Hoe herken je een tekort?
Een tekort aan jodium krijg je niet van de een op andere dag; in je schildklier zit er namelijk een grote voorraad van. Krijg je te weinig jodium binnen, dan krijg je pas na een paar jaar klachten, als die voorraad opraakt. Je schildklier gaat trager werken en kan gaan opzwellen. Dit opzwellen wordt ook wel krop of struma genoemd. Klachten die bij een trage schildklier horen, zijn gewichtstoename, je sloom en moe voelen, het koud hebben en obstipatie.
Track wat je eet
Met een eettracker kun je nagaan of je voldoende vitaminen en mineralen als jodium binnenkrijgt via je voeding. Gebruik bijvoorbeeld ‘Mijn Eetmeter’ van het Voedingscentrum.
Bakkerszout
Check het etiket op de verpakking of vraag na bij de (biologische) bakker of er bakkerszout is gebruikt. Je kunt bakkerszout ook zelf kopen, wanneer je je eigen brood bakt. Eet je weinig tot geen brood of eet je brood zonder bakkerszout, zorg dan dat je voldoende jodiumrijke voeding eet, zoals gekookte eieren en zeeproducten als vis. Ook aan keuken- en tafelzout wordt soms jodium toegevoegd, zoals Jozo. Dit kun je terugvinden op de etiketten.
Supplementen
Een andere optie is om jodium als supplement te nemen, maar hierbij is de kans groot dat je een teveel aan jodium binnenkrijgt. En net als een tekort, kan een teveel óók de werking van je schildklier in de war schoppen. Zo kan het leiden tot schildkliervergroting of overstimulatie waardoor je last kunt krijgen van ongewenst gewichtsverlies, hartkloppingen, nervositeit en diarree. Er is dan ook een bovengrens vastgesteld van 600 microgram per dag voor volwassenen. Let bij supplementen op dat het niet meer dan 100 procent van deze aanbevolen dagelijkse hoeveelheid jodium bevat en suppleer alleen onder begeleiding van een diëtist. Eet je veel zeewier? Let dan op. De hoeveelheden jodium in zeewier variëren erg. Daarom wordt afgeraden zeewiertabletten (ook wel kelptabletten) te gebruiken.
LEES OOK
Tekst: Mara Ruijter
Uit andere media
Meer van Santé
