Zit je in de perimenopauze? Dit zijn de eerste subtiele signalen

Tekst: Maaike van Oostveen

20 mei 2026

Elk jaar krijgen zo’n 1,5 miljoen Nederlandse vrouwen te maken met de perimenopauze. Dit kan veel invloed hebben op je dagelijkse leven en tóch wordt er nog weinig openlijk over gesproken. De eerste symptomen van de perimenopauze zijn meestal mild en kunnen soms een beetje verwarrend zijn. Toch is het fijn om ze te herkennen, zodat je beter begrijpt wat er speelt én om het bespreekbaar te maken.

De overgang is meer dan alleen je menstruatie die stopt. Het is een geleidelijk (en vaak lang) proces dat bestaat uit vier verschillende fases:

• Premenopauze
• Perimenopauze
• Menopauze
• Postmenopauze
  
  De perimenopauze is vaak de meest onrustige periode, omdat je lichaam begint met zich voor te bereiden op de menopauze. 

Wat is de perimenopauze?

De menopauze is het punt waarop je je allerlaatste menstruatie hebt gehad en niet meer vruchtbaar bent. De periode daaromheen noemen we de perimenopauze. ‘Peri’ komt van het Griekse voorzetsel voor ‘rondom’ en betekent dus letterlijk ‘rondom menopauze’. Deze overgangsfase begint zodra je menstruatie voor het eerst onregelmatig wordt. Pas twaalf maanden na je allerlaatste menstruatie is de perimenopauze officieel voorbij en ben je in de menopauze.

Omdat de eerste perimenopauze signalen meestal mild en soms zelfs een beetje verwarrend zijn, hebben veel vrouwen niet meteen door dat ze in deze levensfase zitten. De eerste signalen worden soms verward met stress, drukte of het ouder worden.

Wat gebeurt er in je lichaam?

Tijdens de perimenopauze vinden er flinke hormonale verschuivingen plaats. Je eierstokken produceren geleidelijk minder oestrogeen en progesteron, waardoor je hormoonspiegels gaan schommelen en uiteindelijk dalen. En dat merk je. Deze hormonen spelen namelijk een cruciale rol in veel lichaamsfuncties – van de gezondheid van je hart en hersenen tot het behoud van je botdichtheid.

Hoelang duurt de perimenopauze?

In Nederland krijgen vrouwen gemiddeld rond hun 45e-47e voor het eerst te maken met de perimenopauze. De laatste menstruatie, oftewel de menopauze, vindt gemiddeld plaats rond je 51ste levensjaar. De perimenopauze houdt daarna nog 12 maanden aan, wat betekent dat deze fase gemiddeld rond je 52e voorbij is. De aanloop naar de overgang begint vaak eerder dan veel vrouwen denken. Nog voor de bekende opvliegers zich aandienen, kan je lichaam al voorzichtig signalen afgeven dat je hormonen beginnen te veranderen.

Lees ook: ‘Er is geen one size fits all: alles over hormoontherapie bij de overgang’

Wat zijn subtiele symptomen van de perimenopauze?

1. Vaginale droogheid en minder libido

Door de dalende oestrogeen worden je slijmvliezen droger, dunner en minder elastisch. Dit kan zorgen voor vaginale droogheid, jeuk of pijn tijdens de seks en daardoor ook voor minder zin. Deze klachten beginnen vaak pas later, maar kunnen soms al tijdens de perimenopauze optreden.

2. Jeuk op onverwachte plekken

Een van de minder bekende, maar (verrassend) veelvoorkomende signalen van perimenopauze is jeuk. En dan niet op je rug of benen, maar op wat specifiekere plekken zoals in je oor, op je hoofdhuid of rond je gezicht. Ook dit komt doordat de oestrogeenproductie langzaam afneemt. Dit heeft invloed op de vochtbalans van je huid die hierdoor droger en gevoeliger kan worden.

3. Sneller emotioneel of prikkelbaar

Waar je normaal misschien makkelijker het hoofd koel hield, merk je nu dat emoties sneller de overhand nemen. Je reageert gevoeliger, bent misschien iets sneller geïrriteerd of voelt je somber(der). De schommelende hormoonspiegels hebben direct invloed op je stemming. Fijn om te weten: dit zit niet tussen je oren, maar heeft dus écht een lichamelijke oorzaak.

4. Toename in gewicht

Je stofwisseling verandert en het wordt lastiger om spiermassa vast te houden. Het gevolg? Je komt makkelijker aan – en dat zie je vaak het eerst terug rond je buik.

Lees ook: ‘Een betere conditie en minder buikvet? Probeer ‘Japanese walking’

4. Slechtere nachten

Ook je slaap kan in deze fase veranderen. Misschien val je moeilijker in slaap, word je vaker wakker of ben je ineens al vroeg in de morgen klaarwakker – zonder duidelijke reden. Dat is vermoeiend, zeker als het zich opstapelt. Hormonen spelen een belangrijke rol in je slaapritme, dus kleine verstoringen kunnen al effect hebben.

5. Vergeetachtigheid en concentratieverlies

Loop je de keuken in en weet je niet meer waarom? Of merk je dat je tijdens het lezen van een goed boek je minder goed kunt concentreren dan voorheen? Ook dat kan te maken hebben met hormonale schommelingen. Veel vrouwen beschrijven het als een soort ‘hoofd vol watten’ of ‘mentale mist’. Je hoeft hier niet wakker van te liggen, maar als het steeds vaker voorkomt is het is wel iets om in de gaten te houden.

Wat de perimenopauze soms zo lastig maakt is dat de perimenopauze signalen geleidelijk ontstaan en op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken lijken te hebben. Toch vormen ze samen een patroon: een subtiele verschuiving in je lichaam. Herken jij deze subtiele symptomen bij jezelf? Dan is het een uitnodiging om wat meer en/of beter naar jezelf te luisteren.

Bronnen: Libresse, Vriendin.nl, Vitakruid