Waarom een affaire zo verslavend is (en hoe je er sterker uitkomt)

Tekst: Redactie Santé

4 september 2026

Een op de drie mensen belandt vroeg of laat in de driehoek van ontrouw. Ook journalist Lydia van der Weide, die een affaire had met een getrouwde man. Zij kwam erachter dat hoe verschrikkelijk het voor alle partijen ook is, je er sterker uit kunt komen.

Ze verdiepte zich in ontrouw en schreef samen met relatietherapeut en ontrouwexpert Annette Burgers het boek Sterker na ontrouw

Het begon met een glimlach op een feestje. Mailtjes, die flirterig van toon werden. Ik, dertig en net weer single na een derde serieuze relatie die weer was misgelopen, vond zijn aandacht reuze spannend. Maar iets met deze meneer met een trouwring beginnen? No way. Indertijd zag ik onze ontmoeting als louter toeval. Later als pure magie. Want bij een onschuldig kopje koffie drinken sloeg de vlam toch in de pan. We spraken af bij mij thuis, met bubbels, sushi en kaarslicht. Eén keertje maar, hoor. Little did I know. Binnen de kortste keren zat ik er tot over mijn oren in. Al voelde ik me intens schuldig en vervreemdde ik uit schaamte van mijn hele omgeving, ik kon niet meer loskomen van deze man door wie ik wel betoverd leek. Pure magie was het niet tussen ons, weet ik nu. Maar toeval evenmin.

Eén teen in een pierenbadje

Deze affaire – hoe het verderging, dat volgt natuurlijk straks – was het startpunt om mij grondig in ontrouw te verdiepen, het grootste relatietaboe dat er maar is. Eén op de drie mensen krijgt er namelijk mee te maken, maar daar open over praten, zonder te verzanden in meningen en oordelen, dat gebeurt zelden. Om die reden schreven Annette Burgers, relatietherapeut en expert in het begeleiden van stellen na vreemdgaan, en ik onlangs het boek Sterker na ontrouw. Voor iedereen die, in welke positie dan ook, ooit in de driehoek van vreemdgaan is beland, of daar nog steeds middenin zit. Want hoewel ontrouw een ‘pijnlijk pakket in prikkeldraad’ is, kan het ook – als je de moed hebt het zorgvuldig uit te pakken – een ongevraagd cadeau zijn om krachtiger in je liefdesleven te komen staan.

Affaires beginnen vaak met het voornemen van ‘een keertje’, precies zoals bij mij. Mensen die zelf over de grens gaan, of als derde betrokken zijn, steken één teen in het pierenbadje. Om vervolgens te ontdekken dat ze worden meegesleurd door wilde golven. Geheime affaires zijn namelijk waanzinnig verslavend, óók voor mensen die zichzelf eigenlijk als eerlijk en integer beschouwen. Bij elke verliefdheid gaan je hormonen al met je aan de haal, maar bij een affaire wordt die roes nog vele malen intenser. Het verbodene, de beperkte tijd, het gedeelde geheim: door al die aspecten laait het vuur nog hoger op dan normaal. Zo ook bij mijn minnaar en mij. Nog nooit had het zo goed gevoeld, zo open, zo écht. Met deze man, zo dacht ik, kon ik eindelijk echt happily ever after worden. Dat komt doordat er veel meer speelt dan zomaar verliefdheid, vertelt Annette Burgers. “Niemand belandt zomaar in een affaire. Er zit altijd een diepere reden achter, die vaak te maken heeft met onvervulde behoeften uit je jeugd. Voor de derde, zoals jij was, speelt er vaak iets met hechting.

Want waarom neem je genoegen met maar een klein deel van iemands tijd? Met iemand die eigenlijk niet echt voor jou gaat? Vaak voelt dat nu net vertrouwd. Heb je vroeger ook niet zo veel aandacht gekregen. En probeer je nu iets te vervullen waar je al heel lang naar hunkert.”

Voor de bijl

Onderliggende dynamieken spelen ook een rol bij degene die vreemdgaat. Die onderzoeken praat niets goed, maar maakt de ontrouw wel beter te begrijpen. Annette: “Ontrouw gaat zelden over seks alleen. Vaak zit er een gevoel van leegte onder, een gemis. Dat kan een gemis zijn uit je jeugd, maar ook iets wat ontbreekt in je relatie. In een situatie waar je al wat minder stevig in je schoenen staat – bijvoorbeeld omdat thuis alles om de familie-bv draait –, kan iemand anders plotseling iets bij je wakker kussen. Opeens krijg je wel die aandacht waar je als kind al zo naar verlangde. Wél dat luisterende oor, of heel veel warmte. En dan kan het zijn dat je voor de bijl gaat, al is dat tegen al je principes.”

Mijn lief was nooit eerder vreemdgegaan. Hij was er verre van trots op. Maar in mijn armen leefde hij op na de vele ruzies thuis, over alles, over niets. Voelde hij zich echt weer geborgen. En een tijdlang kon hij zijn thuissituatie en zijn ontmoetingen met mij heel goed scheiden. Annette: “Verliefdheid geeft je vleugels. En, hoe raar het ook is, mensen blijken in staat om een nieuw paadje in hun brein aan te leggen waardoor ze als het ware in twee werelden gaan leven.” Zo leefden we een paar maanden in een suikerspinroze heimelijk sprookje. Tot de werkelijkheid steeds vaker op de deur begon te bonken. En die werkelijkheid was dat alles stiekem moest, dat ik verborgen moest blijven. Dat hij nog met duizend draden aan zijn huwelijk en gezin was gebonden. En dat het eigenlijk wachten was tot alles uit zou komen. En, zo ontdekte ik – doordat ik alles wat los en vast zat las over ontrouw –, blijven mannen dan toch meestal daar waar ze zitten…

Annette: “Als ontrouw uitkomt of wordt opgebiecht, breekt in veel gevallen de hel los. En logisch: het is een van de heftigste gebeurtenissen waar je als stel mee te maken kunt krijgen. Voor degene die bedrogen is, voelt het vaak alsof de grond opensplijt. En degene die vreemdging, valt vaak met een knal van de roze wolk. Met veel spijt, schaamte en een enorme wens om het weer goed te maken, hoe verliefd ze misschien ook op de derde waren. Want vaak geven ze toch ook nog veel om hun eerste relatie. Ook de partners die bedrogen zijn, willen vaak toch samen door. Ze riepen misschien van tevoren: als je mij ooit bedriegt, dan is daar het gat van de deur. Maar de praktijk blijkt vaak anders. Omdat er vaak nog veel liefde is. Daarom willen de meeste stellen die met ontrouw te maken hebben tóch kijken of er iets te redden valt.”

Opnieuw naar de tekentafel

En voor wie dit ooit is overkomen: er is echt hoop voor de toekomst. Al hangt veel af van hoe de relatie vóór de ontrouw was. Hoe beter die basis was, hoe groter de kans op herstel. En je moet er nog wél wat voor doen. Annette: “Voor degene die ontrouw is geweest, geldt: radicale eerlijkheid en verantwoordelijkheid nemen. Want jij hebt de ander bedrogen en belogen en daar zijn oprechte excuses voor nodig. Daarna is het zinvol om te gaan kijken waarom dit is gebeurd. Hoe was de relatie vóór de ontrouw? En wat is er nodig om vertrouwen te herstellen? Dat zijn onder meer stortingen op de emotionele relatierekening van een stel. Bijvoorbeeld dagelijks berichten laten inzien, als dat nodig is om weer vertrouwen te laten ontstaan. En, zoals ik dat noem, de zesde aal van de liefde: het moeite doen voor de ander. De ander echt laten voelen: ik heb alles voor jou over.” Niet makkelijk, nee. Maar, zo stelt Annette, het is wel écht de moeite waard. Want al gaat er nog zoveel pijn aan vooraf, als je daadwerkelijk durft te kijken naar waarom het misging, kan het tot veel verdieping leiden. “Het brengt je tot een ‘relatie 2.0’”, zoals Annette zegt. “Waarbij je samen terug naar de tekentafel gaat om te bespreken hoe je je relatie vorm wilt geven. En het brengt niet alleen relationele groei, maar ook innerlijke groei. Je ontwikkelt hierdoor ook een nieuwe versie van jezelf: iemand die zich eerlijker en op een dieper niveau kan verbinden.”

Achterblijven met lege handen

Maar eh… allemaal leuk en aardig, maar dit gaat over het stel. De derde – die toch al vaak feeks, bitch of stookster in een goed huwelijk wordt genoemd – hoe loopt het in de regel met diegene af? Annette: “Het is een vervelend bericht voor alle geheime minnaressen, maar meestal blijf je met lege handen achter. De kans dat je clandestiene liefde voor jou kiest, is klein: in het casino zou je je geld daar niet op inzetten. En zelfs als diegene dat wél doet, is er een grote kans op een ‘valse start’. Het is namelijk heel ingewikkeld een relatie op te bouwen op de brokstukken van een gebroken huwelijk. Er is zo veel verdriet en boosheid – niet alleen van degene die bedrogen is, maar vaak ook van de kinderen, de hele familie – dat het heel wat van de liefde vraagt om dat te overwinnen. Maar de kans is toch het grootst dat je het nakijken hebt, of zelfs van de ene op de andere dag opzij wordt geschoven als de affaire ontdekt wordt.”Au. Eigenlijk begeef je je als derde dus in een behoorlijk wespennest. Hoe kun je daar dan toch sterker uitkomen? “Het is verstandig om ook dan je eigen rol te onderzoeken. Waarom neem je genoegen met minder dan honderd procent? Hoe ben je gehecht: durf je eigenlijk wel echt voor een volwaardige relatie te kiezen? En hoe is het gesteld met jouw zelfliefde en met de liefde die jij hebt ontvangen op de plek waar jouw wieg stond?”

Bindingsangst aanpakken

Precies dit waren de thema’s waarmee ik inderdaad aan de slag moest na mijn affaire, al lukte het mij gelukkig na een paar maanden om die zelf te verbreken voordat-ie eindigde in een drama van tien bedrijven. Eerlijk is eerlijk: dat had ik niet voor elkaar gekregen als ik niet zo veel inzichten had opgedaan in de verslavende dynamieken daarachter. En reken maar dat het ook toen nog niet makkelijk was. Het is nog een paar keer aan en uit geweest: afscheid nemen zorgde telkens voor zo veel tranen. Maar ik wist dat mijn minnaar zijn eigen weg te gaan had met zijn vrouw en nog van alles met háár uit te zoeken had, in plaats van met mij. En ik moest nodig met mezelf aan de slag én met mijn bindingsangst. Dat ik die in de kern had, snapte ik wel: hoe kon ik anders zó verliefd zijn maar het ook doodeng vinden als mijn geliefde voor mij zou kiezen, omdat dat wel heel veel commitment vroeg – en ik bij de gedachte alleen alweer de neiging voelde om weg te rennen, zoals ik in mijn eerdere relaties had gedaan.

Mijn zoektocht naar mezelf ging niet over rozen. Er volgden nog enkele ingewikkelde liefdes. Totdat ik in therapie ging. En het spanningsveld onderzocht tussen de wens het echt samen met iemand te doen en mijn angst om daadwerkelijk op een ander te vertrouwen. In therapie leerde ik dat ik op eigen benen kan staan. Dat ik een ander dichtbij kan laten, omdat ik weet dat ik ook overeind kan blijven als de ander weg zou gaan. Dit maakt dat ik nu eindelijk al tien jaar in een stabiele relatie zit, waar ik heel gelukkig mee ben. Vreemdgaan? Ik weet maar al te goed dat je nooit nooit kunt zeggen. Maar ik weet óók hoe ik het kan voorkomen. Door met mijn partner te blijven praten. Onze behoeften te delen. Goed in verbinding te blijven.

Annette heeft concrete tips om ontrouw voor te zijn: “Ik gebruik graag de metafoor van een kruk. Een relatie moet stevig op vier poten staan: organisatie, communicatie, intimiteit, seksualiteit. Hoe steviger de kruk staat, hoe kleiner de kans is dat er iemand anders tussen kan komen. En wanneer je merkt dat je gevoelens krijgt voor iemand anders, bespreek dat dan met je partner, hoe spannend dat misschien ook is. Zodat je niet in je eentje die afslag neemt en wellicht toch opeens midden in een affaire zit.” En zo denk ik er ook over. Want liefde is geen magie en toeval evenmin: het is een bewuste keuze voor elkaar. En hoe zorgvuldiger je die maakt, hoe sterker je samen staat tegen welke bedreiging van buitenaf dan ook!

Hoe het afliep met mijn minnaar en zijn vrouw, laat ik om privacyredenen achterwege.

Tekst: Lydia van der Weide