Van spinazie tot appels: déze groente en fruit bevatten de meeste bestrijdingsmiddelen

Tekst: Maaike van Oostveen

11 september 2026

Gooi jij na een flinke work-out ook graag een handje spinazie en blauwe bessen in de blender? Groente en fruit leveren precies de vezels, vitamines en mineralen die je als sportieve vrouw goed kunt gebruiken. Toch staan juist déze favorieten hoog op de lijst van meest bespoten soorten. Wat betekent dat voor je boodschappenmandje?

Telers gebruiken bestrijdingsmiddelen om hun gewassen te beschermen tegen insecten, schimmels en onkruid. Daarvan kunnen resten achterblijven op groente en fruit die uiteindelijk in de supermarkt liggen.

Welke soorten scoren het hoogst?

De Amerikaanse non-profit onderzoeksorganisatie Environmental Working Group (EWG) zet elk jaar op een rij op welke groente en welk fruit de meeste resten zitten. Hiervoor worden duizenden uitkomsten tests van het Amerikaanse ministerie van Landbouw geanalyseerd. Het resultaat hiervan is de ‘Dirty Dozen’: twaalf soorten met de meeste resten. Op de meest recente lijst staan:

• Spinazie
• Boerenkool en verwante bladkool
• Aardbeien
• Druiven
• Nectarines
• Perziken
• Kersen
• Appels
• Bramen
• Peren
• Aardappelen
• Blauwe bessen

Net buiten de top twaalf vallen sperziebonen, paprika’s en pepers. EWG noemt ze toch, omdat de middelen die erop worden gevonden relatief giftig zijn.

Het gaat hier natuurlijk om Amerikaanse cijfers en de lijst zegt daarom niet alles over wat er in de Nederlandse supermarkt ligt. Op aardappelen vonden de onderzoekers bijvoorbeeld vooral een kiemremmer die in de Europese Unie sinds 2019 niet meer is toegestaan.

En welke het laagst?

De tegenhanger van de Dirty Dozen is de Clean Fifteen: vijftien soorten met de minste resten. Op bijna 60% van de geteste exemplaren vonden de onderzoekers geen meetbare resten. Deze soorten staan op de lijst:

• Ananas
• Maïs
• Avocado’s
• Papaja
• Uien
• Doperwten (diepvries)
• Asperges
• Kool
• Bloemkool
• Watermeloen
• Mango’s
• Bananen
• Wortels
• Champignons
• Kiwi’s

Is dit slecht voor je gezondheid?

Bespoten groente en fruit hoef je niet in de ban te doen. Uit de jaarlijkse steekproeven van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) blijkt dat de resten op ons eten meestal binnen de norm blijven. Die normen zijn zo gekozen dat je veilig zit, ook als je jarenlang elke dag flink wat groente en fruit eet.

Volgens het Voedingscentrum is de kans dat een rest je gezondheid schaadt klein, terwijl de voordelen van groente en fruit groot zijn. Ook EWG benadrukt dat de lijst je niet moet weerhouden van groente en fruit. Het idee is juist dat je bewuster kiest, niet dat je minder eet.

Wat kun je zelf doen?

Wil je de resten zo veel mogelijk beperken? Dan kunnen deze gewoontes helpen:

Was vlak voor gebruik

Spoel groente en fruit af onder stromend water om de meeste vuil en bacteriën eraf te wassen. Maar, bestrijdingsmiddelen zijn niet zomaar weg te wassen van groente en fruit en zijn vaak niet wateroplosbaar.

Laat de schil zitten

Voor appels en peren zijn de normen gebaseerd op eten mét schil. Bovendien zitten in en vlak onder de schil veel vezels en voedingsstoffen.

Kies biologisch of begin een eigen moestuintje

Zelf (gedeeltelijk) kweken van groente en fruit kan natuurlijk ook een oplossing zijn. Of ga in de supermarkt voor biologische opties.

Neem een kijkje in het diepvriesvak

Biologisch vers is vaak prijzig. Voor bessen, doperwtjes en spinazie vind je in de vriezer regelmatig een stuk voordeliger.

Bronnen: Voedingscentrum, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), Environmental Working Group (EWG)