Prima salaris en tóch geldstress? Dit doet financiële onrust met je gezondheid

Tekst: Redactie Santé

9 september 2026

Op papier klopt alles: je hebt een goede baan en een prima salaris. En toch is er dat onrustige gevoel rond geld. Waar blijft het en waarom lijkt het nooit genoeg? Geldstress komt opvallend vaak voor, ook als je een goed inkomen hebt. En dat heeft meer invloed op je gezondheid dan je denkt.

“Ik check elke dag mijn rekening om te kijken wat er nog af zal gaan en hoeveel ik nog heb om deze maand te besteden”, zegt Charlotte (29), die sinds drie jaar als jurist werkt. “Mijn salaris is best ruim, dus ik hoef helemaal niet te beknibbelen. Maar ik leef nog steeds als een soort student die elke euro moet omdraaien. In mijn notities heb ik een lijstje met al m’n uitgaven die ik regelmatig tot op de cent bijwerk. Mijn vaste lasten staan erin en ook mijn inkomen. Vervolgens ken ik mezelf een bedrag toe en zet ik een spaardoel. Als ik dat doel niet haal en geld moet terugboeken naar mijn betaalrekening, geeft dat enorm veel stress. Het gekke is dat ik helemaal niet spaar voor iets concreets, dus soms vraag ik me ook af waarom ik er eigenlijk zo obsessief mee bezig ben.” Charlotte heeft dit gevoel al zo lang als ze zich kan herinneren. “Toen ik als klein kind een kledingsetje voor mijn BabyBorn-pop kocht van het geld uit mijn spaarpotje, voelde dat al verkeerd”, vertelt ze.

“Mijn ouders maken geregeld grapjes over mij en doen mij graag na: ‘Ik heb geen geld!’ roepen ze dan gekscherend. Jarenlang dacht ik dat iedereen om mij heen meer geld had dan ik, maar vorig jaar ben ik mijn vriendinnen eens gaan vragen naar hun ‘lijstje’. Wat ze verdienen, wat ze uitgeven, wat ze sparen. Dat plaatste het meer in perspectief, maar alsnog ben ik onrustig. Elke rekening geeft mij stress en iedere vakantie boek ik met tegenzin, want… wat als ik het toch niet kan betalen? Wat als dit een hap uit mijn spaarrekening neemt? Wat zegt dat dan over mij?”

Vicieuze cirkel

De financiële gezondheid van Nederlandse vrouwen is in de afgelopen jaren sterk verbeterd en het verschil met mannen is kleiner dan ooit, zo blijkt uit nieuw onderzoek van Deloitte. Tegelijk praat slechts drie procent van de Nederlanders over hun financiële situatie, wat kan leiden tot onopgemerkte problemen en een vicieuze cirkel van financiële stress. Komt er genoeg geld binnen? Geef ik niet te veel uit? Moet ik niet meer sparen? Is beleggen een goed idee? Wat als ik voor onverwachte kosten kom te staan? Veel vrouwen breken zich dagelijks het hoofd over deze vragen, terwijl er voor de buitenwereld niets aan de hand lijkt. Er komt genoeg geld binnen, ze kunnen lekker op vakantie, maar toch ervaren ze steeds dat zorgelijke gevoel als het gaat over geld. Hoe kan dat?

Financiële rampscenario’s

“Veel vrouwen die bij mij komen, denken dat hun onrust gaat over geld”, zegt financieel expert Caroline Hertog, die mensen met een hoog inkomen begeleidt naar meer financiële rust. “Maar wat er eigenlijk aan de hand is, is dat ze de regie missen. Als mensen klimmen op de carrièreladder, promotie maken en meer gaan verdienen, zie je dat ze vaak ook meer moeite krijgen om goed met geld om te gaan. Ze krijgen meer keuzes, er zijn meer verleidingen. Stuur jij dan nog je geld of stuurt je geld jou? Veel mensen die bij mij binnenkomen, geven hun geld op gevoel uit. Dan heb je de regie niet meer, want je laat je leiden door de omstandigheden. Dat zorgt voor stress, want als je geen inzicht hebt in wat je doet met je geld en waarom je dat doet, dan heb je geen grip.” En als er iets is wat wij mensen graag willen in het leven, dan is het grip.

“Zeker als jij op je werk of thuis bij je gezin de touwtjes wel stevig in handen hebt”, aldus Hertog, die veel vrouwen spreekt die een picture perfect-leven leiden: mooi huis, goede baan met vaak een heleboel financiële verantwoordelijkheid, bloeiend sociaal leven, leuke partner en dito kinderen. “Op al die vlakken lukt het om het leven te leiden dat ze willen, maar op financieel gebied voelen ze zich onzeker en stuurloos. Ze voelen altijd stress als ze hun bank-app openen, schieten in een kramp als er een blauwe envelop van de Belastingdienst op de mat valt en maken zich zorgen over toekomstige financiële rampscenario’s die op dit moment helemaal niet reëel zijn.”

Hr-manager Diana (43) herkent zich volledig in deze situatieschets. “Ik heb een goede baan waar ik een hoop centjes mee verdien, maar ik ben ook een alleenstaande moeder en dat is best scary, vind ik. Geld is in mijn leven een groot topic, een eng ding. Elke ochtend als ik wakker word, check ik als eerste mijn bankrekeningen, om te controleren of er niets geks is gebeurd. Dat ik te laat ben met betalen of een kostenpost over het hoofd heb gezien. Na mijn scheiding heb ik een paar jaar lang twee hypotheken tegelijk gehad, waar ik enorme stress van heb gehad. Ik had net een baby en nul reserves, dus ik moest mijn zaakjes heel goed op orde hebben, anders kon dat echt betekenen dat ik geen boodschappen kon doen. Terugdenkend ga ik sindsdien best spastisch om met geld.”

Je geld moet jou dienen

Op haar spaarrekening staat een buffer van meer dan tienduizend euro, maar alsnog is Diana altijd bezig met het schuiven met geld. “Ik heb een heel systeem met allemaal spaarpotjes. Zodra mijn salaris is gestort, gaat er zoveel naar het ene potje, zoveel naar het andere potje. Dat is een enorme bron van zorg. Zit er nog wel genoeg in de potjes, moet er niet iets van het ene naar het andere potje? Op mijn werk ben verantwoordelijk voor enorme hoeveelheden geld, maar privé kan ik ontzettend moeilijk grote bedragen uitgeven. Ik wandel heel graag, maar ik gunde mezelf pas een smartwatch toen de bank een berichtje stuurde dat ik vijfhonderd euro terugkreeg omdat ik dat jaar te veel rente had betaald. Anders had ik dat nooit gedaan, dat vind ik dan veel te duur.”

Financieel expert Caroline Hertog ziet dat vaker, vrouwen die steevast over geld nadenken vanuit het gevoel van een tekort. “Vaak heeft dat met gewoontes en patronen uit het verleden te maken. Als jij bent opgevoed in een gezin waar het altijd sappelen was, of je komt zoals Diana uit een scheidingssituatie waarin je heel erg op je geld moest letten, dan heb je dat in je achterhoofd opgeslagen en gedacht: dit gaat mij niet nog eens overkomen, ik ga alles oppotten. Het gevolg is dat je niet van je geld kunt genieten en daar is het niet voor bedoeld. Jij dient niet je geld, je geld dient jou. Uiteindelijk gaat het allemaal over controle. Diana denkt dat zij controle heeft over haar geld.
Maar met haar potjes en haar dagelijkse check, maar in werkelijkheid controleert geld haar.

Dopmaninekick

Geldstress klinkt als een relatief onschuldig fenomeen, zeker als er eigenlijk geen reden is om je zorgen te maken. Op een bepaalde manier klinkt het zelfs verstandig, want je bent in ieder geval met je financiën bezig. Er zijn een heleboel mensen die hun kop in het zand steken, dus ben jij dan eigenlijk niet veel beter en slimmer bezig? “Nou nee”, zegt Caroline Hertog. “Als je je langere tijd onrustig voelt over geld, leidt dat tot een soort kortsluiting in je hoofd. Veel mensen weten dit niet, maar chronische geldstress zorgt ervoor dat je IQ daalt. Vergelijk het maar met een paar nachten niet slapen. Dan kun je ook niet goed en helder meer nadenken, waardoor je heel andere keuzes gaat maken dan je normaal gesproken zou doen. Je raadt het al: dat pakt meestal niet heel goed uit.”

Als we ergens stress over hebben, willen we het liefst zo snel mogelijk van dat vervelende gevoel af. “Dat doen we vaak door onszelf tijdelijk af te leiden met iets wat ons opkikkert”, legt Hertog uit. “Sommige mensen doen dat door zichzelf te trakteren op iets lekkers wat meestal niet heel gezond is, maar vooral vrouwen doen dat ook vaak door iets voor zichzelf te kopen. Daar heb je controle over, dat is iets wat je in eigen hand hebt. Dat geeft een dopaminekick, dus dat voelt heel lekker. Je koopt voor jezelf als het ware een goed gevoel. Maar vijf minuten nadat je dat shirtje of badpak hebt gekocht, heb je al spijt en voel je nog meer geldstress dan eerst. Dat komt doordat je hersenen zich richten op de korte termijn, terwijl jij juist wilt focussen op de lange termijn.” Zo kom je terecht in een neerwaartse stressspiraal, met alle bijbehorende mentale én fysieke klachten. “Hoofdpijn, slecht slapen, piekeren, kort lontje, spierspanning, hart- en vaatziekten, diabetes type 2”, somt Hertog op.

“Het valt me op dat de impact van geldstress heel erg wordt onderschat, waarschijnlijk omdat de schaamte zo groot is. We denken: ik heb een goede baan en een prima salaris, dus ik moet dit toch gewoon kunnen? Als ik nou maar wat beter mijn best doe, maak ik me volgende maand vast veel minder druk over m’n geldsituatie. Maar dat proberen ze al zo lang en ze rekenen zichzelf er elke keer weer op af als het niet lukt, omdat ze toch zijn gezwicht voor die ene leuke outfit of te weinig hebben gespaard of belegd. Zo bouwt de stress zich alsmaar op.”

Pak de regie

Veel vrouwen denken dat (nog) meer geld verdienen of (nog) minder uitgeven dé manier is om van hun geldstress af te komen, maar dat biedt volgens Caroline Hertog weinig soelaas. “De allereerste stap is: kijken naar jouw onbewuste patronen. Welke geldgewoontes heb je en waar komen die vandaan? Ik kan je alles leren over goed omgaan met geld, overzicht creëren en inzicht krijgen. Maar als je doet wat je altijd al deed, verandert er niets. Het is belangrijk om alles wat met jouw geldstress te maken heeft boven tafel te krijgen. Is de spanning en de stress die je voelt rondom geld iets van jouzelf? Of is het iets wat je hebt meegenomen van je ouders en mag je dat nu loslaten? Waarom ben jij zo bezig met geld? En wat is allerergste dat jou op geldgebied zou kunnen overkomen?”

Als je zonder oordeel en schuldgevoel kijkt naar jouw geldgedrag, kun je vanuit die basis een andere structuur gaan aanbrengen. “Zodat je de boel niet elke maand opnieuw hoeft uit te vinden, maar met behulp van een geldsysteem dat je ondersteunt”, aldus Hertog. “Veel mensen zijn zich bijvoorbeeld wel bewust van grote uitgaven, maar het venijn zit vaak in de ‘latte-factor’: veel kleine, onschuldige uitgaven – een koffie to go, een afhaalmaaltijd – die aan het eind van de maand toch flink blijken op te tellen. De stress die dat oplevert, kun je heel makkelijk voorkomen door bewuster met dat soort uitgaven om te gaan. De regie pakken over je financiële situatie is iets wat iedereen kan leren en dé manier om geldstress op den duur voorgoed uit je leven te elimineren.”