Help, schurft! Alles wat je moet weten over deze jeukmaker

Tekst: Redactie Santé

11 maart 2026

Kriebelende armen en aanhoudende jeuk in je knieholtes of op je billen? Het zou zomaar schurft kunnen zijn. Wat is schurft precies, hoe kom je eraan en nog veel belangrijker: hoe kom je er weer vanaf?

Wat is schurft?

Schurft (of scabiës) is een huidaandoening die wordt veroorzaakt door de schurftmijt. Dit minuscule beestje van nog geen halve millimeter is alleen onder een microscoop te zien. Zichtbaar is-ie dus niet, maar je voelt de schurftmijt wel degelijk. Het beestje graaft kleine gangetjes in de opperhuid en legt daar eitjes. Je lichaam reageert met een allergische reactie op de mijten, eitjes en uitwerpselen. Die reactie uit zich in jeuk. Schurft is zeer besmettelijk. Je kunt de huidaandoening oplopen na langdurig huid-op-huidcontact, bijvoorbeeld als je langere tijd dicht bij iemand bent. Lang knuffelen, tegen iemand aan liggen en seks kunnen ervoor zorgen dat de mijten van de ene persoon overlopen naar de andere. Je kunt ook schurft krijgen als je onderling kleding uitwisselt, dezelfde handdoek gebruikt of het bed met iemand deelt. Kort fysiek contact – een handdruk of snelle knuffel – geeft geen risico op schurft. Heel verraderlijk: de jeuk die bij schurft hoort, treedt vaak pas twee tot zes weken nadat je schurft hebt opgelopen op. Mijten kunnen zich dus in je huid nestelen zonder dat je dit direct doorhebt. Als je al eerder schurft hebt gehad, begint de jeuk bij een nieuwe besmetting al na een paar dagen.

Schurft herkennen

Omdat je de mijten niet ziet, is het soms lastig om de jeuk te herkennen als schurft. Typerend voor de jeuk die de schurftmijt veroorzaakt, is dat je ’s nachts en wanneer het warm is het meest last hebt van het gekriebel. Schurft komt het vaakst voor op de warmste plekken van het lichaam: knieholtes, polsen, tussen je vingers, billen en je geslachtsdeel. Soms kun je schurft herkennen aan kleine rode bultjes en kronkelende lijntjes op je huid. Dit zijn de gangen die de mijten graven. Wil je zeker weten of je schurft hebt? Ga dan naar de huisarts. Onder een microscoop is zichtbaar of er aan je huidschilfers mijten of eitjes vastkleven.

Lees ook: ‘Waarom voelt krabben zo fijn als je jeukt hebt?’

Mijtenvrij

Schurft is goed te behandelen met medicatie. Een huisarts kan een crème op basis van permetrine of malathion voorschrijven. Ook orale medicatie is een optie. Beide varianten zorgen ervoor dat de mijten en de jeuk die ze veroorzaken verdwijnen. Zodra je de behandeling start, is het belangrijk om kleding, beddengoed en handdoeken die in de afgelopen drie dagen zijn gebruikt, te wassen op zestig graden. Spullen die niet op zestig graden gewassen mogen worden, stop je in een afgesloten vuilniszak en bewaar je minstens drie dagen in een aparte ruimte waar het niet al te koel is. Tussen de achttien en twintig graden is ideaal. Slaap elke dag van de behandeling in een schoon bed en was je beddengoed dagelijks op zestig graden. De behandeling van schurft duurt twee weken. In het begin kan de medicatie juist voor méér jeuk zorgen. Dit komt doordat de medicijnen de mijten doden. Je lichaam herkent de dode mijten niet en reageert met een extra tegenreactie. Als het goed is, merk je na een paar weken dat de jeuk langzaam afneemt. Je kunt het kriebelende gevoel tegengaan met vette zalf of een verkoelende lotion, bijvoorbeeld met aloë vera of menthol. Na zes weken zou je volledig mijten- en dus jeukvrij moeten zijn. Is dit niet het geval? Ga dan naar de huisarts.

Niet leuk, wel noodzakelijk

Als je schurft hebt, is het verstandig om iedereen te informeren bij wie je de afgelopen twee maanden dicht in de buurt bent geweest. Je partner, kinderen, huisgenoten en bedpartners kunnen namelijk heel makkelijk schurft oplopen via jou. Ook als je naasten (nog) geen klachten hebben, moeten ze behandeld worden met medicatie. Hun beddengoed en kleren moeten ook heet gewassen worden. Doe dit tegelijkertijd, zodat de mijten tegelijk doodgaan en je elkaar niet opnieuw kunt besmetten wanneer je dicht bij elkaar in de buurt bent. Je bent zo’n twaalf uur na de behandeling niet meer besmettelijk voor een ander. Hygiënekwestie? Misschien wel de grootste misvatting rondom schurft: de beestjes zijn geen teken van een slechte hygiëne. Iedereen kan het krijgen – ook kleine kinderen. De ontembare jeuk en het idee van beestjes in je huid, zijn redenen genoeg om er alles aan te doen om schurft te voorkomen. Dit is lastig als je niet weet of iemand schurft heeft. De belangrijkste preventieve maatregelen om te voorkomen dat je besmet raakt, is langdurig huidcontact zo veel mogelijk voorkomen en geen kleding, beddengoed en handdoeken delen.

Beeld: Getty Images
Tekst: Carlijn Biesemaat