Home
Gezond
Q&A
Dít doet de zomertijd met je biologische klok

Dít doet de zomertijd met je biologische klok

28 maart 2026

De klok gaat vooruit, maar wat betekent dat eigenlijk voor je lichaam? Floor van Oosterhout, chronobioloog in het Zaans Medisch Centrum, vertelt aan Santé wat de zomertijd doet met je biologische klok.

Floor van Oosterhout: “Je biologische klok is een hersengebied dicht bij de kruising van de oogzenuwen. Hij regelt de dag- en nachtritmes van je lichaam. Niet alleen het bekende slaap-waakritme, maar alle fysiologische processen, zoals de stofwisseling, bloeddruk en hormoonconcentraties. Je biologische klok heeft van nature een eigen ritme van net iets meer dan 24 uur. Deze wordt bijgesteld door prikkels van buitenaf, zoals licht. Uit een klassiek experiment waarbij een groep mensen zich terugtrok in een ruimte zonder daglicht of andere informatie over de tijd, blijkt dat mensen in die situatie nog steeds een ritme aanhouden, maar wel steeds iets later naar bed gaan en opstaan. Om dat bij te stellen, zijn licht en donker van belang.”

Winter- of zomertijd?

“Je biologische klok raakt verstoord wanneer je er helemaal tegen ingaat, bijvoorbeeld door naar Amerika te vliegen, een nachtdienst te draaien of door de overgang naar zomer- of wintertijd. Als de klok een uur vooruit wordt gezet, moet ons lichaam versnellen om dat uur in te halen. De overgang naar de wintertijd is makkelijker, omdat we dan kunnen vertragen. Wat mij betreft houden we voortaan alleen de wintertijd aan. Vooral als je bedenkt dat Nederland qua geografische ligging en stand van de zon op het midden van de dag eigenlijk onder de tijdzone van Greenwich valt, dus nóg een uur vroeger. Als we alleen de zomertijd aanhouden, zou het in de winter pas om kwart voor tien licht worden. Dat is belastend voor je lichaam: je biologische klok mist dagelijks de kans om met het ochtendlicht te kunnen ‘resetten’, terwijl de sociale en maatschappelijke activiteiten al zijn begonnen. Dit kan leiden tot vermoeidheid en stemmingsproblemen.”

Lees ook: ‘Deze yogapose kan je helpen beter te slapen’

Klachten voorkomen

“Sommige mensen hebben moeite met de overgang naar de zomertijd. Ze vallen moeilijker in slaap, komen ’s ochtends moeilijker uit bed en hebben minder eetlust. Alle organen en processen in ons lichaam hebben een eigen biologische klok. De hersenen zetten deze gelijk, maar het duurt soms even voordat ze goed op elkaar zijn afgestemd. Soms is het ene ritme al aangepast, maar het andere nog niet. Om klachten te voorkomen, kun je vier dagen voordat de zomertijd ingaat steeds een kwartier eerder opstaan. Zorg ervoor dat het licht ’s avonds op tijd uitgaat en doe ’s ochtends direct de gordijnen open. Zo kan je biologische klok langzaam wennen aan het nieuwe ritme.”