Waarom jij ook moet gapen als iemand anders gaapt

Tekst: Malu Pesulima

16 oktober 2026

Je ziet iemand gapen en nog geen tien seconden later doe je precies hetzelfde. En dat terwijl je prima hebt geslapen.

Hoe kan dat?

Gapen is besmettelijk

En behoorlijk ook. Je hoeft iemand niet eens in het echt te zien gapen; een filmpje kan al genoeg zijn. Soms hoef je er alleen maar over te lezen om zelf je mond open te trekken. Grote kans dat je ook nu de neiging voelt. Wetenschappers noemen dit ‘besmettelijk gapen’. Het gebeurt automatisch, zonder dat je erover nadenkt. Maar waarom we zo makkelijk elkaars gaap overnemen? Daar zijn onderzoekers nog niet helemaal uit.

Empathie

Misschien heb je weleens gehoord dat mensen die snel meega­pen, meer empathie hebben. Lange tijd werd gedacht dat we vooral de gaap overnemen van mensen met wie we ons verbonden voelen. Hoe beter je je in iemand kunt verplaatsen, hoe groter de kans dat je meegaapt, was het idee. Toch is dit niet honders procent bewezen. Sommige onderzoeken vinden inderdaad een link met empathie, andere juist weer niet.

Reactie van je hersenen

Een andere verklaring zit ‘m in de manier waarop je hersenen reageren op het gedrag van anderen. We nemen namelijk vaker onbewust dingen van elkaar over. Denk aan iemand die begint te lachen, waardoor jij ook moet lachen. Of iemand die z’n armen over elkaar slaat en jij even later precies hetzelfde doet.

Bij gapen lijkt iets vergelijkbaars te gebeuren: onderzoek van de Universiteit van Nottingham laat zien dat de motorische hersenschors (dat is het gebied dat betrokken is bij bewegingen) ook een rol speelt bij de neiging om mee te gapen.

Niet iedereen is even gevoelig

De één hoeft maar een gaap te zien en doet meteen mee, terwijl de ander nergens last van heeft. Leeftijd speelt daarbij een rol. Vooral jonge kinderen zijn minder gevoelig voor besmettelijk gapen dan volwassenen.

En probeer je een gaap tegen te houden? Dan kan de drang om te gapen júist sterker worden. Dus mocht je inmiddels zelf zitten gapen: geef er maar gewoon aan toe.