Westnijlvirus in Nederland: zo raak je besmet en dit zijn de klachten
3 september 2026
Het westnijlvirus is opnieuw opgedoken in Nederland. Hoewel de kans om hier besmet te raken en ziek te worden volgens het RIVM nog altijd erg klein is, kan het virus in zeldzame gevallen ernstige klachten veroorzaken. Hoe raak je besmet, aan welke symptomen kun je het herkennen en kun je het virus aan iemand anders doorgeven?
Wat is het westnijlvirus?
Het westnijlvirus komt voornamelijk voor bij vogels en wordt verspreid door muggen. Daarbij speelt de gewone huissteekmug (Culex pipiens) een belangrijke rol. Deze muggensoort komt veel voor in Nederland.
Een mug kan besmet raken wanneer hij bloed zuigt bij een vogel die het virus bij zich draagt. Vervolgens kan de mug het virus via een beet overbrengen op andere vogels en soms ook op mensen, paarden en andere zoogdieren.
In augustus 2026 werd voor het eerst sinds 2020 weer een besmetting vastgesteld die in Nederland was opgelopen. Later die maand meldde het RIVM dat in de provincie Utrecht iemand aan westnijlkoorts was overleden.
Welke klachten krijg je van het westnijlvirus?
Goed om te weten: de meeste mensen merken helemaal niets van een besmetting. Ongeveer 80 procent krijgt geen klachten. Zo’n 19 procent krijgt wel symptomen die doen denken aan griep.
Mogelijke klachten zijn:
– koorts
– hoofdpijn
– spierpijn
– buikpijn
– diarree
– huiduitslag
– vergrote lymfeklieren
Meestal ontstaan de eerste klachten twee tot zes dagen na een beet van een besmette mug. Het kan echter tot veertien dagen duren voordat je iets merkt.
Hoe gevaarlijk is het westnijlvirus?
Een infectie verloopt dus meestal zonder klachten of relatief mild. Bij ongeveer 1 procent van de besmette mensen ontstaat wel een ernstige ziekte. Het virus kan dan onder andere een hersenontsteking of hersenvliesontsteking veroorzaken.
Vooral mensen boven de 50 jaar en mensen met een verminderde weerstand door een ziekte of medicijngebruik hebben een grotere kans om ernstig ziek te worden. Bij mensen die een ernstige vorm van westnijlkoorts ontwikkelen, ligt de kans op overlijden volgens het RIVM tussen de 4 en 14 procent. Bij mensen vanaf 70 jaar kan dat oplopen tot 15 à 29 procent.
Kun je het westnijlvirus doorgeven?
Via normaal contact met iemand die besmet is, hoef je niet bang te zijn voor overdracht. Mensen en paarden kunnen het virus niet via muggen verder verspreiden. Een mug raakt dus niet besmet door een besmet persoon te steken en geeft het vervolgens ook niet op die manier door aan een ander.
Overdracht via bloed- en orgaandonatie is wél mogelijk. Daarom wordt het virus ook via onderzoek en screening van donorbloed in de gaten gehouden. In augustus werd tijdens onderzoek van Sanquin Research bijvoorbeeld een besmetting bij een Nederlandse bloeddonor ontdekt.
Kun je westnijlkoorts behandelen?
Er is geen specifiek medicijn dat het westnijlvirus bestrijdt. Wel kunnen klachten worden behandeld. Zo kan paracetamol worden gebruikt bij koorts. Bij een ernstige vorm van westnijlkoorts kan opname in het ziekenhuis noodzakelijk zijn.
Ook is er voor mensen geen vaccin tegen het virus beschikbaar.
Hoe kun je jezelf beschermen?
Voorkomen dat je door een mug wordt gestoken is de belangrijkste manier om het risico op een besmetting te verkleinen. De gewone huissteekmug is vooral rond de schemering actief. Het RIVM adviseert daarom om op die momenten bedekkende kleding te dragen en muggenwerende middelen te gebruiken op onbedekte huid. Horren voor ramen en deuren kunnen helpen om muggen buiten te houden. Ook slapen onder een klamboe kan bescherming bieden.
Hoewel het westnijlvirus momenteel in Nederland voorkomt, benadrukt het RIVM dat de kans om hier besmet te raken én ziek te worden nog altijd erg klein is.
Bron: RTL, RIVM
Uit andere media
Meer van Santé
