Ben jij een klaagmuur? Dit is wat klagen met je brein én energie doet

Tekst: Maaike van Oostveen

5 juni 2026

Daar gaan we weer, denkt journalist Karin als een vriendin opnieuw haar klaagverhaal afsteekt. Maar als haar partner opmerkt dat zij zelf ook fl ink kan mopperen, vraagt ze zich af: wanneer lucht klagen eigenlijk nog op? En hoe ga je om met klagers zonder zelf in de zeurmodus te belanden?

Terwijl ik terugfiets van een afspraak met een vriendin, merk ik dat ik me anders voel dan normaal. Somber. En dat is raar: ik heb zojuist gezellig met haar gekletst en gegeten in een cafeetje. Normaal gesproken word ik daar vrolijk en energiek van, maar deze keer is het anders. Ik ga bij mezelf na wat we allemaal besproken hebben en hoe de afspraak verliep, en ineens valt het kwartje: het gesprek was één grote klaagzang. Over haar werk, haar relatie, haar uiterlijk. Ze heeft me volledig meegetrokken in haar aanhoudende negativiteit. En nu voel ik me uitgewrongen en energieloos; alsof de wereld één grote vervelende plek is.

Eenmaal thuis klaag ik tegen mijn partner over mijn vriendin en wat het geklaag met me gedaan heeft. Hij kijkt me enigszins verbaasd aan: “Maar… jij klaagt toch ook heel vaak?” Ik kijk nog verbaasder terug. Ja, oké, ik zeur ook weleens. Maar zóveel?” reageert hij. “Heb je dat zelf niet door? Houd het maar eens bij op een dag hoe vaak je zanikt.” Enigszins beschaamd en boos“Jij klaagt ook echt héél erg veel, hoor!” – hallo, ik ben léúk, mijn vriendin is in dit verhaal toch de boosdoener?! – verlaat ik de kamer. Ben ik zelf misschien net zo erg?

Meesters in mekkeren

Oké, ik geef toe: ik vind het soms ook wel lekker om even flink te mekkeren. Het lucht simpelweg op. En blijkbaar niet alleen bij mij, gemiddeld klagen we namelijk zo’n twintig tot dertig keer (!) per dag. Oeps. Heel menselijk dus, volgens Bart Flos, auteur van Het anti-klaagboek – Eerste hulp bij zeuren en zaniken: “Sterker nog, we klagen omdat we evolutionair gezien geprogrammeerd zijn om te focussen op negatieve afwijkingen. Als je in kleine groepen van jagers en verzamelaars leeft, is de bedreiging van roofdieren, bosbranden en andere rampen reëel. Het heeft dan nut om te letten op alles wat maar enigszins afwijkt van het normale. Focussen op negatieve afwijkingen is dus risicomanagement. Ons hedendaagse klagen is een restant van ons jagers-verzamelaarsverleden.” Maar dat is niet de enige reden dat we met z’n allen af en toe meesters kunnen zijn in het mekkeren. “Het is ook aantrekkelijk omdat het oplucht, het verbindt en het brengt de aandacht naar je toe. Wie het hardst klaagt, krijgt de meeste aandacht. En aandacht vinden we fijn. Bovendien is klagen lekker makkelijk: het legt het probleem buiten onszelf. In actie komen en veranderen is een stuk moeilijker. Extreem klagen kan overigens ook grappig zijn: cabaretiers zijn beroepsklagers. We lachen ons graag te pletter om ándere mensen die klagen.”

Wat Bart Flos zegt, herken ik wel. Veel dingen waarover ik klaag, zijn problemen waarvan ik zelf geen zin heb om ze op te lossen. Denk aan dat raampje dat niet meer opengaat of die maaltijd die nog gekookt moet worden. Meestal hoop ik dan dat mijn partner het oplost: o joh, dat doe ik wel even. Toch is het belangrijk om van klagen geen gewoonte te maken, zegt Flos. “Veel klagen of veel geklaag aanhoren is slecht voor je gezondheid. Het verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, een hoge bloed- druk en andere gezondheidsproblemen. Bovendien zullen vrienden, familie en collega’s uiteindelijk afstand van je nemen als je een echte chronische klager bent, want je wordt er geen leuker en gezonder mens van.” Afstand nemen is precies wat ik bij die vriendin wil gaan doen. Uit zelfbescherming wil ik voorlopig niet met haar afspreken. Tegelijkertijd heb ik soms het gevoel dat ik juist dit soort type mensen aantrek en dat vriendinnen het wel lekker vinden om bij mij een portie te zeuren. Alsof ik een wandelende klaagmuur ben. Kan dat? Flos: “Die kans is groot, want als je luistert, zien klagers jou als begripvol en ze vinden het heerlijk om gehoord te worden. Maar als iemand continu hetzelfde zeurverhaal afsteekt, zul je op een gegeven moment moeten ingrijpen. Anders ga je mogelijk (onbewust) meeklagen en kom je in een oneindige klaagzang terecht.”

Lees ook: ’14 manieren om je mentale gezondheid te verbeteren’

Van oreren naar oplossen

Volgens Flos vinden we het vaak moeilijk om het klagen van de ander te stoppen, omdat we bang zijn diegene op de tenen te trappen. Ai. Dat is inderdaad de vinger op de zere plek. Ik vind het belangrijk om empathisch te reageren, omdat ik dat zelf ook van een ander verwacht. Mijn vriendin wil zich tenslotte gehoord en gesteund voelen – net zoals ik dat soms ook wil. Hoe zou ik het gesprek kunnen ombuigen zonder mijn vriendin te beledigen? “Reageer niet direct met bagatelliseren, weglachen of mogelijke oplossingen”, suggereert Flos. “Reageer altijd allereerst begripvol. Zeg dat je haar begrijpt en dat haar situatie jou ook vervelend lijkt. Vervolgens kun je vragen naar de positieve aspecten. Wat ging er wél goed? Wat vindt ze wel leuk en fijn aan de situatie?” Notoire klagers kunnen sarcastisch reageren, maar laat je daar niet door afleiden, adviseert Flos. “Zeg dat je het meent en vraag nogmaals naar de positieve kanten. Daarna komen pas de oplossingen. Belangrijk is om niet zelf oplossingen aan te dragen; die zal ze wellicht afschieten. Vraag liever wat volgens haar mogelijke oplossingen zijn. Zo stuur je het gesprek stap voor stap een positieve kant op.”

Blinde vlek

Ook al heb ik besloten dat ik mijn vriendin voorlopig niet meer wil zien, misschien wordt het ook tijd dat ik mijn gesprekken met haar voortaan anders aanpak. Maar goed, zij is blijkbaar niet de enige die klaagt. Volgens mijn partner kan ik er zelf ook wat van. Dat maakte zijn pijnlijke opmerking wel duidelijk. “Vaak is klagen een blinde vlek”, legt Flos uit. “We vinden van onszelf namelijk helemaal niet dat we klagen. Ándere mensen klagen, wij niet. Ik noem
dat de klaagparadox.” Oeps, guilty. Ik ben er niet trots op. Hoe kan ik dit gedrag bij mezelf veranderen? Dat is volgens Flos nog niet zo makkelijk. “Daarvoor is zelfbewustzijn nodig van aanstaand gedrag, dus van iets wat je nog niet gezegd of gedaan hebt. Dat is heel moeilijk, maar als je dat kunt, kun je je klaagzang wellicht in de kiem smoren.” Begin altijd met het positieve, benadrukt Flos. “Als je bijvoorbeeld wilt ventileren over wat er allemaal verkeerd ging tijdens je autorit naar je werk, benoem dan eerst wat er goed ging. En probeer na het negatieve deel direct in de actiemodus te gaan: wat kun je doen om de situatie te veranderen of een volgende keer te voor- komen? Kun je echt niks doen? Accepteer de situatie dan als feit. Dat is moeilijk, maar het is dan wel wat het is. En tot slot: tel je zegeningen. Veel dingen nemen we voor lief, zoals een dak boven ons hoofd, tijd met dierbaren of een kop koffie in de zon. Sta hier vaker bewust even bij stil.”

Lees ook: ‘Heb jij het brave-meisjes-syndroom? Dit is hoe je het herkent (en doorbreekt)’

Niet klagen maar dragen

Het komt er dus op neer dat ik klaag over het feit dat mijn vriendin zoveel klaagt. En ik realiseer me dat ik drie opties heb: accepteren dat mijn vriendin nou eenmaal klaagt, niet meer met haar afspreken of de situatie proberen te veranderen door het gesprek een andere kant op te sturen. Ik kies voor het het laatste. Als we samen in het lentezonnetje op het terras zitten, komt ze direct terug op ons laatste gesprek. “Sorry Ka, ik was de vorige keer wel heel erg aan het zeiken, hè?” zegt ze. Deze zelfreflectie had ik niet verwacht en ik schrik een beetje van haar directheid. Normaal gesproken zou ik zeggen dat het heus wel meeviel, maar deze keer besluit ik om eerlijk te zijn. “Ja”, beaam ik met voorzichtige lach. “Ik voelde me toen wel een beetje leeggezogen na onze afspraak.” “Ja sorry, het ging even niet zo lekker met me. Winterdip of zo. Laten we het vandaag positief houden.” Mijn positieve gesprekstechnieken hoef ik niet eens in te zetten om een nieuwe klaag- zang te voorkomen. Mijn vriendin blijkt ineens meer zelfinzicht te hebben dan ik. We proosten op de eerste lentezon en ik ben blij dat ik haar niet uit de weg ben gegaan. Na een heerlijke middag op het terras in de zon fiets ik met een glimlach terug naar mijn fijne huis. Count your blessings, toch?

7x kappen met klagen

1. Vergroot je bewustzijn: noteer of observeer een dag lang wanneer en waarom je klaagt. Wees je ervan bewust dat klagen vaak een onbewuste gewoonte is.
2. Gebruik de 3-opties-regel: als je ergens over klaagt, dwing jezelf dan te kiezen uit 1) verander de situatie, 2) accepteer de situatie of 3) verlaat de situatie.
3. Wees oplossingsgericht: buig elke klacht om in een vraag om actie. Vraag jezelf: wat kan ik nu doen om dit te verbeteren?
4. Focus op dankbaarheid: verleg je focus van wat er misgaat naar wat er wél goed gaat. Probeer dagelijks 3 positieve zaken op te schrijven.
5. Zet sociale controle in: vraag je partner of collega’s om je te wijzen op elk moment dat je klaagt.
6. Gebruik humor: probeer de komische kant van een vervelende situatie in te zien in plaats van erover te klagen.
7. Stop met de slachtofferrol: besef dat de realiteit is wat het is en dat je alleen de toekomst kunt beïnvloeden door actie te ondernemen.

Tekst: Karin Broeren