Wat is het FODMAP-dieet en wanneer kan het helpen?

Tekst: Maaike van Oostveen

16 februari 2026

Blijft je buik rommelen, zonder duidelijke oorzaak? Dan kom je al snel uit bij het FODMAP-beperkte dieet. Een aanpak die vooral wordt ingezet bij prikkelbare darmklachten. Hier lees je wat dit precies inhoudt.

Wat betekent FODMAP?

‘FODMAP’ is een verzamelnaam voor bepaalde FODMAPs zijn kleine moleculen (koolhydraten) die in de dunne darm niet goed worden opgenomen en hierdoor in de dikke darm belanden. Hier worden ze gefermenteerd (opgegeten) door darmbacteriën. Dit kan zorgen voor extra gasvorming en klachten zoals een opgeblazen gevoel, buikpijn of wisselende ontlasting.

FODMAP is een afkorting voor:

F Fermenteerbare
O Oligosachariden (fructanen en galactanen)
D Disachariden (lactose): Deze komen voor in melkproducten
M Monosachariden (fructose): Deze komen voor in fruit en groenten.
A and
P Polyolen (suikeralcoholen). Deze komen voor in zoetstoffen, fruit en groenten

Ze zitten juist dan ook in alledaagse producten zoals tarwe (brood en pasta), melk, peulvruchten, ui en sommige fruitsoorten. Volgens het Voedingscentrum kan een FODMAP-beperkt dieet bij een deel van de mensen met prikkelbare darmklachten helpen om symptomen te verminderen. Het is dan ook geen algemeen gezondheidsadvies, maar een gerichte aanpak bij specifieke klachten.

Voor wie kan het helpen?

Het FODMAP-dieet wordt vooral ingezet bij het prikkelbare darmsyndroom (PDS): een chronische darmstoornis waarbij klachten als buikpijn, winderigheid en een wisselende stoelgang regelmatig terugkomen. Heb je af en toe wat buikklachten na een zware maaltijd? Dan is een FODMAP-dieet meestal niet nodig. Maar blijven klachten terugkeren en beïnvloeden ze je dagelijks leven? Dan kan het zinvol zijn om (samen met je huisarts of diëtist) te kijken of deze aanpak bij je past.

Hoe werkt het FODMAP-dieet?

Het dieet bestaat uit drie fases.

1. Eliminatiefase

Je beperkt vier tot zes weken zoveel mogelijk FODMAP-rijke producten. Hierdoor wordt duidelijk of je klachten afnemen.

2. Herintroductiefase

Daarna voeg je stap voor stap één soort FODMAP weer toe. Zo ontdek je welke groep klachten veroorzaakt en welke niet.

3. Onderhoudsfase

Uiteindelijk stel je een voedingspatroon samen waarin je alleen de producten vermijdt waar je echt gevoelig voor bent. Het doel is niet om alles blijvend te schrappen, maar leert wat je wel en niet kunt eten en zo buikklachten weet te voorkomen.

Lees ook: ‘Dit gebeurt er in je darmen als je elke ochtend warm water drinkt’

Kun je hier zomaar zelf mee beginnen?

Het FODMAP-dieet lijkt misschien overzichtelijk, maar in de praktijk is het vrij complex. Omdat je tijdelijk veel producten weglaat, is begeleiding van een gespecialiseerde diëtist aan te raden. Zo voorkom je tekorten en weet je zeker dat je voeding in balans blijft.

Daarnaast is het belangrijk om andere oorzaken van darmklachten eerst uit te sluiten. Heb je bijvoorbeeld onverklaard gewichtsverlies, bloed bij de ontlasting of hevige buikpijn? Ga dan altijd eerst naar je huisarts.

Wat kun je verwachten van een FODMAP-dieet?

Voor veel mensen met PDS kan een FODMAP-beperkt dieet verlichting geven. Maar het is geen wondermiddel en het werkt niet voor iedereen. Het vraagt tijd, aandacht en een gestructureerde aanpak. Zie het daarom niet als een streng dieet, maar als een manier om inzicht te krijgen in wat jouw darmen wel en niet goed verdragen. Uiteindelijk draait het om een voedingspatroon dat zo gevarieerd mogelijk is en met zo min mogelijk klachten.

Beeld: Getty images
Bronnen: Voedingscentrum, Holland & Barrett, Martiniziekenhuis