Leververvetting

Hoe weet je of je leververvetting hebt?

Leververvetting is een term die steeds vaker valt. Want hoewel het iets lijkt van oudere of ongezonde mensen, kunnen ook jonge, slanke en ogenschijnlijk fitte vrouwen het krijgen. Hoe weet je of je dit hebt? We zetten de feiten op een rij.

Wat is leververvetting?

Bij leververvetting, dat door artsen vaker ‘steatose van de lever’ wordt genoemd, komt er steeds meer vet in je levercellen. Dat gebeurt als je lever, die normaal gesproken de vetten die je binnenkrijgt verwerkt en wegwerkt, steeds meer vet opslaat. Je vetstofwisseling gaat dus mis, met als gevolg dat je lever steeds ‘vetter’ wordt. Als dat te lang duurt, kan je lever gaan ontsteken – ook wel MASH genoemd. MASH is een ernstige vorm van littekenweefsel in de lever, die blijvende schade veroorzaakt aan de levercellen en tot ernstigere leverproblemen kan leiden, zoals kanker. Ook hebben mensen met leververvetting een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Een behandeling is dus nodig. Maar het goede nieuws: in een vroeg stadium is leververvetting goed omkeerbaar en verdwijnt het meestal als de oorzaak wordt verholpen.

Hoe ontstaat leververvetting?

Een voedingspatroon met te veel vet en/of suiker, weinig beweging, overmatig eten en diabetes type 2 zijn verreweg de meest voorkomende oorzaken van leververvetting. Net als het drinken van te veel alcohol. Veelal een ongezonde leefstijl, dus. Je lever moet dan veel te veel ‘slechte’ stoffen afbreken, waardoor-ie minder goed gaat werken. Uit cijfers van ziekenhuis Erasmus MC blijkt dat het aantal levertransplantaties wegens overgewicht flink toeneemt in de afgelopen 7 jaar is het cijfer verdrievoudigd. Maar hoewel het in 70 tot 90 procent van de gevallen inderdaad om overgewicht en obesitas gaat, kan leververvetting ook zeker bij slanke mensen voorkomen: volgens ziekenhuis Maastricht UMC+ heeft 7 procent van de mensen met een gezond gewicht leververvetting. Ook jongeren en zelfs kinderen krijgen steeds vaker leververvetting door een ongezonde leefstijl. Minder vaak voorkomende oorzaken zijn medicijngebruik en andere ziekten, zoals de ziekte van Crohn. Ook kunnen je hormonen een rol spelen: een teveel aan oestrogeen kan je lever vetter maken. Die oestrogeendominantie kan ontstaan bij langdurig gebruik van de anticonceptiepil of door zwangerschap.

Lees ook: ‘Met deze voedingsmiddelen houd je jouw lever in topconditie’

Hoe herken je het?

Het vervelende van leververvetting en ook leverontsteking is dat je er zelf meestal niks van merkt. Je voelt je niet ziek. Vaak wordt het bij toeval ontdekt, tijdens onderzoek voor iets anders. Pas veel verder in het ziekteproces kunnen er klachten ontstaan. Maar ook die zijn vrij vaag: je kunt vooral misselijk en vermoeid zijn. Soms kun je ook last krijgen van pijn rechtsboven in je buik en geel oogwit. Je huisarts kan met extra bloedonderzoek controleren wat je leverwaarden zijn en voelen of je lever groter is. In het ziekenhuis kan er een echo gemaakt worden – daarop is te zien of er veel vet in de levercellen zit – of een biopt worden gedaan. Momenteel lopen er diverse onderzoeken om nieuwe opsporingsmethodes te ontwikkelen, zoals bloedtesten om leververvetting in een vroeg stadium te herkennen.

Wat kun je ertegen doen?

Je lever kan zich gelukkig goed herstellen. Een gezonde leefstijl, met meer beweging, een gezond gewicht en gezonde voeding, is belangrijk om leververvetting te voorkomen, maar ook om het te behandelen. Je lever kan dan weer helemaal beter worden. Er bestaan vooralsnog geen medicijnen die het vet in de lever kunnen laten verdwijnen, al wordt daar nu wel veel onderzoek naar gedaan. Skip dus alcohol en suikerrijke producten (witbrood, witte pasta, koekjes, snoep, ijs), ga juist voor volkoren producten. Vervang verzadigde vetten (verzadigd = verkeerd) door onverzadigde vetten (onverzadigd = oké). Die vind je onder meer in noten, avocado, olijfolie en vette vis. Zet verder veel groenten op je menu en beweeg elke dag minstens een half uur matig intensief. Pak de fiets, wandel, zwem, dans!

Uit onderzoek van Erasmus MC blijkt dat een kwartiertje per dag méér bewegen al kan helpen om leververvetting te voorkomen en onderzoek in Maastricht UMC+ wees uit dat beginnende leververvetting al kan verdwijnen als je vijf procent van je overgewicht kwijtraakt. Ook zijn er supplementen te koop die je bij leververvetting in zou kunnen zetten. Kruiden als mariadistel en kurkuma ondersteunen de reinigende werking van de lever. Experts raden het echter af om deze te gebruiken, net als het gebruik van detoxdrankjes – zeker zonder deskundige begeleiding. Er is weinig tot geen onderzoek naar gedaan en een verkeerd gebruik van supplementen kan schadelijk zijn en je gezondheidssituatie juist verergeren. Overleg altijd met je arts wanneer je supplementen wilt gebruiken.

LEES OOK

Beeld: Getty Images
Tekst: Mara Ruijter

Uit andere media