Home
Gezond
Q&A
PFAS: hoe schadelijk is dat voor je gezondheid?

PFAS: hoe schadelijk is dat voor je gezondheid?

20 april 2026

Majorie van Duursen is hoogleraar toxicologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en geeft antwoord op de vraag hoe schadelijk PFAS is voor je gezondheid.

Majorie van Duursen: “PFAS maakt antiaanbakpannen, waterdichte jassen, waterproofmascara en vele andere producten hittebestendig en water- en vetafstotend. PFAS is een verzamelnaam voor per- en polyfluoralkylstoffen. Er bestaan duizenden soorten PFAS die door hun sterke samenstelling fantastische eigenschappen hebben. De keerzijde is dat ze nauwelijks afbreken. Deze forever chemicals vind je overal terug in de natuur, voornamelijk door de uitstoot van de industrie. Wij krijgen PFAS binnen via voedsel uit vervuilde grond, via de lucht en via onze huid door kleding en andere producten waar het in zit. In ons lichaam breken deze stoffen nauwelijks af.

Lees ook: ‘Zijn natuurlijke producten altijd gezonder dan bewerkte producten?’

Ophopen en verstoren

“PFAS verspreidt zich via bloed naar andere organen. Daar kunnen de stoffen zich ophopen waardoor de PFAS-gehaltes in ons lichaam steeds hoger worden. Zo hoog dat ze ook biologische processen kunnen verstoren. Ze binden zich aan eiwitten of maken celwanden zwakker. Als gevolg daarvan zien we bijvoorbeeld hogere cholesterolwaarden, verstoring van hormoonregulatie en een minder goed werkend immuunsysteem. Er wordt continu onderzoek gedaan naar de effecten op mens en milieu, wat al leidde tot een verbod op het gebruik van PFAS in voedselverpakkingen. Strengere wet- en regelgeving op landelijk en Europees niveau moet voorkomen dat er via uitstoot nog meer PFAS in het milieu komt. Een algeheel verbod is de stip op de horizon. Daar zit de grootste winst.”

Lees ook: ‘Minder (micro)plastic in je keuken? Begin met deze simpele swaps’

Blootstelling verlagen

“Het is onmogelijk om blootstelling aan PFAS te voorkomen, maar je kunt wel proberen het te verminderen. En zelfs dat is niet makkelijk, omdat het bijvoorbeeld niet altijd op labels vermeld staat. Claims als ‘water- en vuilafstotend’ zijn wel aanwijzingen dat er PFAS in zit. Je antiaanbakpan met PFAS hoeft niet meteen de deur uit als de bodem nog intact is. Maar koop je nieuwe pannen of andere producten, kies dan voor PFAS-vrije. Met voeding is dat ingewikkelder: in bijna elk voedingsmiddel zit PFAS, in het ene meer dan in het andere. In eieren en vis zitten bijvoorbeeld hogere concentraties. Toch adviseer ik met klem om die producten niet compleet te vermijden, er zitten namelijk ook heel belangrijke voedingsstoffen in. Varieer daarom met soorten en hoeveelheden. Dat er nog PFAS in blusschuim zit om branden op een olieplatform te doven, daar is wat voor te zeggen, maar of dit dan ook terecht moet komen in producten om ze tot het einde der tijden houdbaar of waterafstotend te maken? Daar moeten we ons als samenleving en industrie echt meer bewust van worden.”