Waarom je soms duizelig wordt als je te snel opstaat

Tekst: Malu Pesulima

2 september 2026

Je staat op van de bank en ineens wordt alles een paar seconden wiebelig. Hoe kan het dat je lichaam zo reageert op iets simpels als opstaan?

Wij zochten het voor je uit.

Je bloed zakt letterlijk naar beneden

Zodra je opstaat, krijgt je lichaam te maken met de zwaartekracht. Een deel van je bloed zakt richting je benen en buik. Normaal gesproken heeft je lichaam daar een slim trucje voor: je bloedvaten vernauwen en je hart gaat iets sneller kloppen. Zo blijft je bloeddruk goed en krijgen je hersenen gewoon genoeg bloed. Alleen gaat dat soms nét niet snel genoeg. Je bloeddruk daalt dan kort en je hersenen krijgen tijdelijk iets minder bloed. En daar kun je dus duizelig van worden.

Daarom wordt het zwart voor je ogen

Dat verklaart ook waarom je soms sterretjes of zwarte vlekken ziet. Want ook voor je ogen en de delen van je hersenen is een goede bloedtoevoer belangrijk. Daalt die heel even, dan kan je zicht tijdelijk vervagen of zelfs een paar seconden bijna helemaal zwart worden. Vaak trekt dat gevoel vanzelf weer weg zodra je lichaam de bloeddruk heeft gecorrigeerd. Meestal duurt het dan ook maar een paar seconden.

Lees ook Wat gebeurt er als je flauwvalt?

De één heeft er vaker last van dan de ander

Zo’n bloeddrukdaling bij het overeind komen wordt ook wel orthostatische hypotensie genoemd. Je kunt er sneller last van hebben als je weinig hebt gedronken, veel hebt gezweet of langere tijd hebt gelegen. Ook warmte kan meespelen, omdat je bloedvaten dan wijder worden. Daarnaast kunnen bepaalde medicijnen de bloeddruk verlagen.

En misschien herken je het van ’s ochtends vroeg. Na urenlang liggen ineens uit bed springen is voor je bloedsomloop een grotere omschakeling dan wanneer je al een tijdje rondloopt.

Kun je het voorkomen?

Gelukkig hoef je voortaan niet tergend langzaam uit iedere stoel te komen. Heb je er vaak last van, dan kan het wel helpen om iets rustiger op te staan. Kom vanuit bed bijvoorbeeld eerst overeind zitten, wacht een paar tellen en ga daarna pas staan. Ook genoeg drinken is belangrijk.

Voel je de duizeligheid opkomen? Blijf dan niet doorlopen, maar ga weer even zitten of liggen. Daarmee verklein je ook de kans dat je valt. Gebeurt het vaak, val je flauw, heb je er ook op andere momenten last van of duurt de duizeligheid langer? Bespreek het dan met je huisarts.