Rode plekjes, jeuk of bultjes? Ontdek wat er met je huid aan de hand is

Tekst: Redactie Santé

13 april 2026

Rode plekjes, bultjes, pukkeltjes of jeuk: veel huidaandoeningen lijken op elkaar. Hoe herken je of je rosacea hebt of couperose? En waarin verschillen eczeem en psoriasis van elkaar?

Fibroom of melanoom?

Fibromen zijn goedaardige bultjes en heten ook wel steelwratjes. Je herkent ze als bultjes op een steeltje – vandaar de naam. Naarmate je ouder wordt, kun je last krijgen van steelwratjes in je hals, rondom je ogen of in je schaamstreek. Andere oorzaken van fibromen kunnen wrijving van de huid (door kleding), hormonale veranderingen, overgewicht, genen en diabetes zijn. Hoewel ze onschuldig zijn, kunnen de wratjes wel in de weg zitten of ontsierend zijn. Heb je veel last van de steelwratjes? Dan kun je ze laten wegbranden. Een specifieker type fibroom is de dermatofibroom. Dit rode of huidkleurige bultje is eveneens onschuldig en hoeft niet per se te worden verwijderd.

Anders wordt het wanneer er sprake is van melanoom, een kwaadaardige vorm van huidkanker. Bij melanoom is er sprake van een bultje dat eruitziet als een moedervlek en zich ontwikkelt door bijvoorbeeld dikker en groter te worden. Een melanoom is nooit symmetrisch, heeft vaak een onregelmatige rand, heeft soms verschillende kleuren en kan uit het niets ontstaan en dan al snel gaan groeien. Heb je een moedervlek of bultje dat je niet vertrouwt? Ga dan altijd naar de huisarts om het plekje te laten onderzoeken. Een melanoom moet zo snel mogelijk behandeld worden. Hoe eerder een melanoom ontdekt wordt, hoe groter de kans dat je dit type huidkanker overleeft.

Wat vertelt die vlek?

Gordelroos of acne?

Jeuk, tintelingen, brandende pijn en na een paar dagen rode blaasjes, meestal in een groepje aan één kant van het lichaam: dat is gordelroos. Het wordt veroorzaakt door het varicellazostervirus, hetzelfde virus dat waterpokken veroorzaakt. Heb je als kind waterpokken gehad? Dan blijft het virus in je lichaam, wat op latere leeftijd gordelroos kan veroorzaken, vaak bij een lage weerstand. Gordelroos is in principe niet ernstig, maar vanwege de jeuk en pijn wel erg vervelend. Een vette zalf kan de jeuk helpen verlichten. Meestal gaat gordelroos na 7 tot 10 dagen vanzelf weg. In een minder gunstig geval kan gordelroos voor langdurige zenuwpijn zorgen. Bezoek daarom altijd de huisarts wanneer je vermoedt dat je gordelroos hebt.

Een stuk onschuldiger huidprobleem is acne. Deze talgklierontsteking uit zich in mee-eters of puistjes. Wanneer de huid te veel talg aanmaakt, kunnen de kliertjes verstopt raken. Dit veroorzaakt pukkeltjes. Oorzaken kunnen zijn: hormonale schommelingen (menstruatie, zwangerschap), voeding, irriterende cosmetica en stress. Effectieve ingrediënten bij acne zijn onder meer salicylzuur en benzoylperoxide. Dit kun je bij de apotheek krijgen, maar steeds meer merken voegen het toe aan reinigers, serums en crèmes. Bij een heftige vorm van acne waarbij ook littekens ontstaan, is behandeling door een dermatoloog aan te raden.

Lees ook: ‘Puistjes op je billen (bum acne)? Je bent écht niet de enige’

Psoriasis of eczeem?

Eczeem is de overkoepelende naam van allerlei huidreacties met roodheid en schilfering waarbij ontsteking van binnenuit een rol speelt. De meest voorkomende vormen van eczeem zijn atopisch (constitutioneel) eczeem, seborroïsch eczeem en contactallergisch eczeem. Atopisch eczeem komt van binnenuit en is genetisch, terwijl contactallergisch eczeem een externe oorzaak heeft. Bij deze vorm van eczeem kunnen irriterende stofjes in cosmetica, schoonmaakmiddelen of metalen een allergische reactie veroorzaken. Seborroïsch eczeem komt met name in het gezicht en op de hoofdhuid voor. De oorzaak van eczeem is niet volledig bekend, maar waarschijnlijk speelt een gist (een soort schimmel) een rol. Emotionele of lichamelijke stress kan de klachten erger maken.

Jeuk en roodheid horen ook bij psoriasis, een minder voorkomende huidaandoening die veel op eczeem lijkt. Het onderscheid is soms moeilijk te zien, maar verschillen zijn er zeker. Eczeem veroorzaakt rode plekken met kleine blaasjes waar soms vocht uitkomt. Bij psoriasis zijn de rode plekjes wat dikker en bedekt met schilfers. Psoriasis komt met name voor op de hoofdhuid, rug, ellebogen en knieën. De behandeling van eczeem en psoriasis is hetzelfde: verzorg de huid met milde producten, douche niet te warm en houd de huid vet. Heb je heel veel jeuk? Bij de apotheek kun je terecht voor een crème met corticosteroïden, een stofje dat ontstekingsremmend werkt.

Melasma of (hyper)pigmentatie?

Melasma en hyperpigmentatie zijn allebei pigmentproblemen die voorkomen uit een overgevoelig pigmentsysteem. De oorzaak van pigmentvlekken is bijna altijd zonsschade, waarbij uv-straling voor een ophoping van pigment in de huid zorgt. Hyperpigmentatie komt in het gezicht voor, maar je kunt ook pigmentvlekken krijgen op je handen, armen, decolleté en benen. Een specifieker voorbeeld van hyperpigmentatie is melasma, waarbij de pigmentvlekken in het gezicht zitten en vaak donker en opvallend zijn. Melasma komt het vaakst voor bij zwangere vrouwen en wordt daarom ook wel ‘zwangerschapsmasker’ genoemd. De hormonen oestrogeen en progesteron spelen een grote rol in het ontstaan van melasma. Uv-straling kan de pigmentatie verergeren, maar ook zonder te veel in de zon te zitten, kun je melasma krijgen. Melasmavlekken zijn vrij groot en komen vaak voor op het voorhoofd, rondom de ogen, de wangen en rondom de mond. Hyperpigmentatie en melasma zijn chronische huidproblemen.

Lees ook: ‘Wat is PIH en waarom krijgen sommigen het?’

Na de zwangerschap kunnen de pigmentvlekken vervagen, maar in de meeste gevallen is dat niet zo. Als de zon minder schijnt, zijn de vlekken minder zichtbaar, terwijl ze in de zomer weer toenemen. Pigmentvlekken zijn lastig te behandelen. Ingrediënten als niacinamide, azelaïnezuur, vitamine C en glycolzuur kunnen helpen bij het verlichten van milde pigmentatie. Melasma is nog veel moeilijker aan te pakken. Specifieke laserbehandelingen en microneedling kunnen de zichtbaarheid van de donkere vlekken verminderen.

Beeld: Getty Images
Tekst: Carlijn Biesemaat